Incasso met spoed: het incasso kort geding
Zoals bij velen wel bekend, kan een reguliere civiele procedure bij de rechtbank veel tijd in beslag nemen. Afhankelijk van de ‘soort’ procedure, kan het snel meer dan een jaar duren voordat er duidelijkheid is (tenzij er geen verweer gevoerd wordt). Soms is het echter helemaal niet mogelijk om zo lang te wachten op een uitspraak van de rechter. Soms heb liever gisteren dan vandaag een uitspraak nodig bijvoorbeeld omdat jouw bedrijf financieel gezien geen ruimte heeft om nog langer op het geld te wachten. In dat geval kan gedacht worden aan een incasso kort geding.
Kort geding (procedure met spoed starten)
In het civiele recht noemen we een spoedprocedure doorgaans een ‘kort geding’. Dit soort procedures kunnen gestart worden als er een spoedeisend belang is. Denk aan een werknemer die geen loon meer krijgt en niet langer kan wachten of een onderneming die wordt geconfronteerd met een beslaglegging of met een onrechtmatige publicatie van een concurrent. Het kort geding is dé spoedprocedure bij uitstek en wij hebben hier veel ervaring mee.
Een kort geding wordt binnen enkele dagen opgestart. De zitting vindt plaats binnen 6 weken maar in extreme spoedgevallen kan de zitting zelfs binnen een paar uur plaatsvinden! In de meeste gevallen volgt het kort geding vonnis (de uitspraak) binnen twee weken na de zittingsdatum. In echt spoedeisende zaken kan en mag de rechter vanzelfsprekend ook direct vonnis wijzen, of bijvoorbeeld een dag later.
Het grote voordeel is natuurlijk dat het een heel stuk sneller is dan een gewone procedure. Een nadeel van een kortgedingprocedure is dat de kortgedingrechter geen rechtstoestand mag wijzigen. De kortgedingrechter mag bijvoorbeeld geen overeenkomst beëindigen. Uiteraard kan de rechter wel iemand veroordelen om te betalen, weer aan het werk te gaan, of om bijvoorbeeld de woning te verlaten als er sprake is van ernstige overlast. Niet alle geschillen zijn dus in kort geding te behandelen. Hoe zit dit dan met een incasso kort geding?
Incasso kort geding: een specifieke procedure met voorwaarden
Een schuldenaar die niet betaalt kan een onderneming flink in de problemen brengen. Een heel groot bedrijf zal niet direct wankelen als een schuldenaar niet betaalt, maar dit kan voor kleinere bedrijven anders zijn. Wanneer maanden wachten op een bodemprocedure geen optie is, wordt regelmatig gekozen voor een incasso kort geding. Maar een geldvordering in kort geding wordt door rechters terughoudend beoordeeld. Niet iedere openstaande factuur leent zich voor deze spoedprocedure. Daarbij geldt namelijk een zwaardere toets dan bij andere voorlopige voorzieningen.
– Voorwaarde 1: de vordering moet voldoende aannemelijk en in beginsel niet betwist zijn
De rechter moet kunnen vaststellen dat het zeer waarschijnlijk is dat de eiser ook in een bodemprocedure gelijk krijgt. Als ingewikkelde bewijsvoering nodig is of de vordering inhoudelijk wordt betwist, zal de voorzieningenrechter vaak heel terughoudend zijn.
– Voorwaarde 2: spoedeisend belang
De eiser moet aantonen dat hij niet kan wachten op een gewone procedure. Denk aan:
- acute liquiditeitsproblemen;
- dreigende betalingsonmacht;
- risico op verduistering van vermogen
Een enkele betalingsachterstand is doorgaans dus onvoldoende. De noodzaak van onmiddellijke betaling moet concreet worden onderbouwd.
– Voorwaarde 3: houd rekening met het ‘restitutierisico’
De rechter kijkt ook naar de vraag wat er gebeurt als later blijkt dat de vordering ten onrechte is toegewezen. Kan de eiser het ontvangen bedrag terugbetalen? Hoe groter dit zogenoemde restitutierisico, hoe voorzichtiger de rechter zal zijn.
Relevante rechtspraak over het incasso kort geding
Interessant is bijvoorbeeld een arrest van het Gerechtshof ‘s-Hertogenbosch uit 2022 (ECLI:NL:GHSHE:2022:2918). Het hof overwoog dat de aannemelijkheid van de vordering en de vereiste spoed in zekere zin communicerende vaten kunnen zijn. Met andere woorden: wanneer de vordering vrijwel onaantastbaar is (zelfs “spijkerhard”), hoeft de eiser minder goed te onderbouwen waarom onmiddellijke betaling noodzakelijk is. Omgekeerd zal bij twijfel over de vordering een sterker spoedeisend belang moeten worden aangetoond. Deze uitspraak wordt in de incassopraktijk veel aangehaald omdat het ruimte biedt voor een meer pragmatische beoordeling van relatief eenvoudige incassozaken.
Praktijk
Het incasso kort geding blijft een krachtig middel om snel betaling af te dwingen, maar het is geen verkapte bodemprocedure. De voorzieningenrechter verlangt dat de vordering vrijwel evident is (niet inhoudelijk betwist), dat onmiddellijke actie noodzakelijk is en dat het risico op onterechte betaling beperkt blijft. De recente rechtspraak laat zien dat rechters pragmatisch kunnen omgaan met deze criteria wanneer een vordering bijzonder sterk is, maar terughoudendheid blijft het uitgangspunt.
Incasso met spoed: het incasso kort geding
Heeft u vragen over het kort geding in het civiele recht? Neem dan eens geheel vrijblijvend contact met ons op. Wij hebben veel ervaring met kort gedingen en kunnen u uiteraard van dienst zijn
