In ons algemene contractenrecht (“overeenkomstenrecht”) geldt de hoofdregel uit het Latijns: “pacta sunt servanda” ofwel afspraken moeten worden nagekomen. Een overeenkomst moet dus door beide partijen worden nageleefd. In de praktijk blijkt echter toch vaak dat partijen om welke reden dan ook van een gesloten overeenkomst af willen en deze wensen te beëindigen. Juridisch gezien bestaan er verschillende manieren om “van elkaar” af te komen. In dit artikel gaan wij hier nader op in.
Verschillende manieren om een overeenkomst te beëindigen
Opzegging
De eerste manier om een overeenkomst te beëindigen is middels opzegging. Echter, afhankelijk van wat partijen hebben afgesproken in de overeenkomst, kan gebruik worden gemaakt van een opzegmogelijkheid. Hier kunnen dus voorwaarden aan verbonden zijn. Dit laatste hoeft natuurlijk niet.
Met betrekking tot zogenoemde duurovereenkomsten, hebben wij een speciale blog geschreven.
Kort gezegd volgt hieruit dat duurovereenkomsten voor bepaalde tijd in principe niet opzegbaar zijn en duurovereenkomsten voor onbepaalde tijd onder omstandigheden wel. Bij deze omstandigheden kunt u denken aan een voldoende lange opzegtermijn en mogelijk ook een schadevergoeding voor de opzegging.
Ontbinding
Een volgende manier om een overeenkomst te beëindigen is middels ontbinding. De wet bepaalt dat ontbinding mogelijk is wanneer een van beide partijen in de nakoming van de overeenkomst tekort is geschoten. Dat moet wel een ‘duidelijke’ tekortkoming zijn. Het ontbinden van een overeenkomst kan bijvoorbeeld niet gegrond zijn op een geringe tekortkoming die de ontbinding niet rechtvaardigt. Wanneer bijvoorbeeld een winkelier bij een slager vlees van 10 kilo bestelt, dan kan in beginsel niet worden ontbonden omdat bij het uitpakken blijkt dat het vlees op 2 gram na geen 10 kilo is.
Daarnaast dient de wederpartij ‘in verzuim’ te zijn voordat de overeenkomst kan worden ontbonden. Voordat de wederpartij in verzuim is komen te verkeren, dient de bovengenoemde winkelier eerst een ‘ingebrekestelling’ aan de wederpartij te versturen. Een ingebrekestelling is een schriftelijke mededeling waarin u de wederpartij aanmaant om alsnog aan zijn verplichting(en) te voldoen. De wederpartij dient dus alsnog in de gelegenheid te worden gesteld om aan zijn verplichting(en) te voldoen. Een ingebrekestelling is niet onder alle omstandigheden nodig. Overigens heeft ontbinding geen terugwerkende kracht, maar bestaat er een verplichting tot ‘ongedaanmaking’.
Vernietiging
Een laatste manier een overeenkomst te beëindigen is middels vernietiging. Vernietiging speelt wanneer er weliswaar een overeenkomst tot stand is gekomen, maar een van de partijen dit niet gewild heeft. Vernietiging kan dus plaatsvinden wegens een wilsgebrek (“ik heb het niet gewild”). Bekende wilsgebreken zijn dwaling, bedreiging, bedrog en misbruik van omstandigheden.
Bij dwaling is er een verkeerde voorstelling van zaken geweest: zie ook onze blog d.d. 16 maart 2015.
Bedrog lijkt erg veel op dwaling, doch bij bedrog is sprake van opzet bij de wederpartij. Een overeenkomst kan derhalve vernietigd worden op grond van dwaling of bedrog.
In tegenstelling tot ontbinding, heeft vernietiging wel terugwerkende kracht. Een overeenkomst heeft na vernietiging derhalve nooit bestaan.
Juridisch advies contractenrecht
Heeft u vragen over het bovenstaande? Neem dan eens geheel vrijblijvend contact met ons op. Wij zijn u graag van dienst.
Legal8 Advocaten & Bedrijfsjuristen
info@legal8.nl
088 – 88 3 8888
24-12-2015
